|
Bilişim bilgi ve teknolojinin birlikte kullanılarak üretilen sonuçlar olarak
kısaca tarif edilebilir. Bilişimin birkaç yönü vardır. Bunlar bilgisayar
yazılımı, bilgisayar donanımı, bilgisayar kullanıcısı ve bilgi toplumu olarak
sınıflayabiliriz. Bilişimin yönleri birbirleri ile bir araya gelerek veya ayrı
ayrı kullanılabilir. Burada en önemlisi bilgisayarın yazılımdan ayrı
olmayacağını anlamak gerekir.
Bilişimin en önemli tarafı toplumdur. Toplumun bilgisayarı kullanarak bilgi
ihtiyacını karşılaması gerekir. Örneğin nüfus idaresi işlemleri pasaport
işlemleri, vergi ödeme gibi parasal işlemlerin yanında sosyal işlemlerde
olabilir bunlar ise sinema - tiyatro bileti almak gibi. Bilgilerin anlamadığımız
şekillerden okunabilir şekillere gelmesine olanak tanıyan bilgisayar
bilgilerimizi depolamamıza da yardımcı olur. Daha sonra bu bilgileri istediğimiz
zaman ulaşarak okuruz.
Bilgi
paylaştıkça çoğalan bir etkiye sahiptir. Bildiklerimizi paylaştıkça diğer
insanların bu bilgilerin üzerine bir şeyler koyarak yeni bilgiler üretmesine
olanak sağlanır. Eğer Newton yerçekimini bulduğunu söylemeseydi, arşimed suyun
kaldırma kuvvetini bildiğini başkaları ile paylaşmasaydı bu gün dünya daha
farklı olurdu. Bilgiyi paylaşırken kullandığımız yöntemler farklılaşmaya
başlamasına rağmen temel olarak bilgisayardan ayrı düşünmemiz imkansızdır.
Önceleri yakınlarımıza ve arkadaşlarımıza mektup olarak yazdığımızı bu günlerde
artık bilgisayar yardımı ile elektronik posta olarak göndermekteyiz. Bu
gönderiler için çok sık ismini duyduğumuz internet ağını kullanırız.
Internet
ağı bilgisayarların birtakım bağlantı sistemleri ile birbirlerine bağlanarak
veri göndermesini sağlar. Veriler elektrik kabloları gibi kablolar ve telefon
hatları gibi bağlantı şekillerinden bilgisayarlar arasından taşınır. İnternet bu
genel iletişim ağının adıdır. Bu ağ bilgisayar üzerinden veri göndermemize,
görüntü göndermemize veya ses göndermemize yarar. Artık günümüzde internet
üzerinden telefon gibi konuşmamıza olanak tanıyan bilgisayar programları vardır.
Bu programlar internet üzerinden bir bilgisayardan başka bir bilgisayara bizim
ses ve görüntümüzü iletebilmektedir. Örneğin MSN (Microsoft Network) yahoo
Messenger, Microsoft Messenger ve daha bir çok örnek verebiliriz. Bu programlar
bilgimizi başkaları ile paylaşmamıza yardımcı olmakta veya sevdiklerimiz ile
bilgisayar üzerinden görmemize sesini duymamıza yardımcı olur.
Bilişim dünyası temelde bilgisayar ve bilgisayar yazılımlarının insanların
ihtiyaçlarına göre düzenlendiği dünyadır. Yaşadığımız dünyada varlığımızı
sürdürebilmek için bilgi ve bilgiyi kullanmaya ihtiyacımız vardır. Bilişim bize
bilgi dünyası ile teknoloji dünyası arasındaki köprüyü kurarak günlük hayatımızı
kolaylaştırır. Bir gün evde otururken canımız meyveli kek istedi diyelim,
annemizde meyveli kekin tarifini hatırlamıyor, tarif alacağı kimsede o anda yok
ise biz kek yiyemeyiz. Çünkü tarifini bilmiyoruz. Bilgi sistemlerini kullanarak
bu durumu nasıl aşarız. İşte burada bilgisayar ve internet bize yardımcı
olabilir. Hemen bilgisayarımızın başına oturarak internet bağlanır ve daha
önceden birilerinin hazırladığı kek tariflerinin olduğu internet sayfalarından
bunu öğreniriz ve annemiz bize güzel bir meyveli kek yapabilir.
Aile
bireylerimizden birisinin yurt dışından okuduğunu düşünelim. Telefon paraları
çok fazla gelebilir ve bir sadece telefonda sesini duyabiliriz. Akrabamızın
kendisini görmek için internet üzerinden sesli ve görüntülü konferans başlatarak
hem akrabamızı görmüş oluruz hemde sesini duyarız. Bunun maliyeti ise bize
sadece internet bağlantı ücreti gibi olur.
Son
yıllarda e-Devlet projeleri duymaktayız. Bazen haber programlarında bazen de
çevremizde bununla ilgili bir sürü yazı görüyoruz. Eskiden pasaport çıkarmak
için bir sürü sıraya girip saatlerce sıra bekliyordur, vergi ödemek için de aynı
şekilde sır bekliyor ve yoruluyordur. Artık pasaport çıkarmak için veya vergi
ödemek için bu sıraları beklememize gerek yok. Bu tür işlemleri de elektronik
olarak internet üzerinden yapabiliriz. Bilgisayarımızın başına oturup internet
üzerinden vergi ödeyip pasaport başvurumuzu yapabiliriz. Bankada ne kadar
paramızın kaldığını görmek için internet bankacılığı hizmetini veren bankalardan
da yararlanabiliriz.
Bilgi
paylaşımı olmasaydı bu gün bilgisayarın icat etmek zorlaşır ve hayatımıza
kolaylık getiren bu cihazı kullanamazdık. Bir çok ülkede insanlar bilgilerini
paylaşmaktadır. Bilişim bize bu paylaşmanın yolunu da göstermektedir. Web
sayfalarından ihtiyacımız olan bir marka spor ayakkabı hakkında bilgi sahibi
olabiliriz. Giyim hakkında merak ettiğimiz şeyler, moda veya kumaşlar ile ilgili
diğer merak ettiklerimizi de bu web sayfalarından öğrenebiliriz. Sağlık ile
merak ettiğimiz ve öğrenmek istediklerimizi de örneğin Sağlık Bakanlığı web
sayfalarından öğrenebiliriz. Bir hastalığı merak ediyoruz ve nasıl bulaştığını
öğrenerek o hastalıktan korunmak istiyoruz. Bu gibi bilgileri de web
sayfalarından öğrenebiliriz.
Bilgisayar bilişimin temel dayanağı olduğunu söylemiştik. Bilgisayarlar
elektriksel sinyalleri bazı yöntemler ile bizim anlayacağımız şekillere çeviren
makinelerdir. Bilgisayarlar bilgileri bizim anlamadığımız şekiller ve görüntüler
ile içlerindeki sabit disk ortamında saklarlar. İhtiyacımız olduğunda bizim
anlayacağımız şekilde vereceğimiz komutları alarak kendi anlayacağı komutlara
çevirirler ve istediğimiz bilgileri bulduktan sonra bizim anlayacağımı şekilde
ekran denen dış çevre birimine gönderirler. Bilgileri kasalarının içerisinde
bulunan sabit ve geçici bellek denen yerlerde bulundururlar. İşlemci ise
bilgisayarın bizim anladığımız komutları bilgisayarın anlayacağı komutlara
çeviren birimidir. İşlemci tek başına çalışamaz mutlaka bir bilgisayar kasası
içerisinde uygun bir bilgisayar kartına bağlı olması gerekir.
Bilişim
bilgisayar ve bilgilerin insan çevresinde insana yararlı olarak kullanılması
gerekir. Bilgisayar ile oyun oynayanların bilişim ve bilişim okut yazarlığı ile
ilgisi yoktur. Türkiye de her bireyin mutlaka bilgisayar okur yazarı olması
gerekir. Bilişim ise bu bilgisayar okur yazarlığından sonra gereken akıl ve
bilgisayarın birlikte kullanımı ile gerçekleşir. Her toplumda olduğu gibi bizim
toplumumuzda bazı eksiklikler de olabilir. Bilişim toplumu olmak için biz bu
eksiklikleri gidermeliyiz. İlk olarak ilköğretimden bu işe başlamalıyız.
Bilişim akıl ve bilgisayar olmadan olmayan bir kavramdır. Bilgisayar hayatımızın
her alanına girerken bu alanları nasıl kullanacağımızı öğrenmemek bizi kolay
yaşamdan ve toplumdan uzaklaştırabilir. Bilgisayar bilmek bilgisayar oyunlarını
çok iyi oynamak değildir. Bilişim toplumu bilgisayar oyunlarını çok iyi oynamak
ile sağlanmaz. Bunu sağlamak için bilgisayar programlama ve günlük hayatımızın
içerisine bilgisayar kullanmayı katmamız gerekir. Bilgisayar öğrenmenin yaşı
yoktur. Eskilerin söylediği öğrenmenin yaşı yoktur sözü bilgisayar öğrenmenin
yaşı yoktur şeklinde değişmelidir. Çünkü bilgisayar kullanmayı bilmeyen bir kişi
bir süre sonra vergisini ödeyemez, bankadan parasını çekemez veya günlük
hayatını devam ettirirken zorlanan kişi haline gelecektir.
Bilgisayar
yazılımları için bilgisayar programlama araçlarına (visual basic- delphi v.s.)
ihtiyaç duyulur. Bu araçlar bilgisayarımızda bizim yaptırmak istediğimiz özel
işleri programlamak için gereklidir. Bu araçlar kullanmak için bilgisayar
donanımları hakkında bilgilere ihtiyaç vardır. Yazı yazmak için ofis
programlarına ihtiyaç duyulur. Ofis programları bizim defterimiz gibi yazıları
yazarak saklamamıza ve daha sonradan tekrar çağırarak okumamızı sağlar. Ofis
programlarında mektup yazmak, ödev hazırlamak, hesap tabloları kullanarak aylık
harcama listelerini oluşturmak gibi birçok işi yapabiliriz. Bilişim bize tüm bu
anlatılanları sağlar ve hayatımızı kolaylaştırır. |